Slide bài giảng C2 - Kinh Tế Vi Mô UEL

LOGO CHƯƠNG II: CUNG, CẦU, THỊ TRƯỜNG VÀ CHÍNH PHỦ NGUYỄN THANH HUYỀN NỘI DUNG CHÍNH 1 Khái niệm thị trường và cạnh tranh 2 Cung, cầu và trạng thái cân bằng thị trường 3 Độ co giãn của cầu và cung 4 Thặng dư sản xuất và tiêu dùng 5 3 Chính sách can thiệp của chính phủ 2 1. Khái niệm thị trường và cạnh tranh 1.1. Khái niệm về thị trường Trong phạm vi kinh tế học, thị trường (Market) là tổng thể các quan hệ kinh tế giữa các chủ thể mua, chủ thể bán, xác định giá cả, lượng cung, lượng cầu các hàng hóa và dịch vụ; qua đó sẽ xác định việc phân bổ và sử dụng tài nguyên khan hiếm của xã hội. 3 1. Khái niệm thị trường và cạnh tranh 1.2. Khái niệm về cạnh tranh Cạnh tranh là một trong những quy luật của nền kinh tế thị trường (market economy), nó chịu nhiều chi phối của quan hệ sản xuất giữ vị trí thống trị trong xã hội, nó có quan hệ hữu cơ với các quy luật kinh tế khác như quy luật giá trị, quy luật lưu thông tiền tệ, quy luật cung cầu… 4 1. Khái niệm thị trường và cạnh tranh ✓ Cạnh tranh theo nghĩa kinh tế học là quá trình tranh đấu không ngừng giữa các chủ thể kinh tế trong thị trường nhằm thực hiện lợi ích kinh tế và mục tiêu đã định của bản thân. ✓ Theo từ điển kinh doanh của Anh: Cạnh tranh được xem là sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh trên thị trường nhằm tranh giành cùng một loại tài nguyên sản xuất hoặc cùng một loại khách hàng về phía mình. ✓ Theo từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam: Cạnh tranh là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, bị chi phối bởi quan hệ cung – cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất. 5 1. Khái niệm thị trường và cạnh tranh 1.3. Phân loại thị trường - Khi xem xét trên góc độ thị trường cạnh tranh (Competitive Market) hay độc quyền, các nhà kinh tế học phân loại thị trường gồm có: + Thị trường cạnh tranh hoàn hảo + Thị trường độc quyền thuần túy + Thị trường cạnh tranh độc quyền + Thị trường độc quyền nhóm 6 2. Cung, cầu và trạng thái cân bằng thị trường 2.1. Cầu hàng hoá 2.1.1. Khái niệm CẦU (Demand) là hành vi của người mua. Là mối quan hệ giữa lượng cầu của một hàng hóa với giá của chính nó (trong điều kiện các yếu tố khác không đổi). Lượng cầu (Quantity demanded - QD): Là số lượng một loại hàng hoá, dịch vụ nào đó người tiêu dùng sẽ mua ở những mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian xác định. 7 2.1. Cầu hàng hoá Biểu cầu (Demand schedule): Là bảng liệt kê các mối quan hệ song đôi ngược chiều giữa giá và lượng cầu. P (ngàn đồng/kg) 10 QD (triệu kg/tuần) 6 8 7 6 9 4 12 3 15 8 2.1. Cầu hàng hoá Đường cầu (Demand curve - Di): Đường cầu dốc xuống thể hiện Giá (P) mối quan hệ ngược chiều giữa giá và lượng cầu A (30; 25) P1 B (20; 30) P2 D Q2 Q1 9 Lượng cầu (QD) 2.1. Cầu hàng hoá Hàm số cầu: QD = f (P) QD = a.P + b (a < 0) ◼ Quy luật cầu (Law of demand) Khi giá một mặt hàng tăng lên thì lượng cầu mặt hàng đó sẽ giảm xuống (trong điều kiện các yếu tố khác không đổi) và ngược lại. P ↑(↓) → QD↓(↑) 10