NTM_overview_TBT_SPS (Các biện pháp phi thuế quan)

Tiếp cận thị trường: Các biện pháp phi thuế (NTM) Tổng quan • Định nghĩa NTM Câu hỏi thảo luận: Các biện pháp phi thuế là gì? 1) Định nghĩa? • Các khái niệm chính liên quan tới NTM • Vai trò của NTM trong thương mại quốc tế • Phân loại NTM trên thị trường quốc tế 2) Ví dụ? 3) Ai áp dụng? • Các nguồn dữ liệu, Bản đồ tiếp cận thị trường • Trải nghiệm của các doanh nghiệp về NTM Định nghĩa Các thuật ngữ liên quan Các rào cản phi thuế quan (NTB) Các biện pháp phi thuế (NTM) Các biện pháp chính thức về chính sách trong xuất nhập khẩu, không phải thuế quan thông thường, có khả năng tác động tới thương mại quốc tế hàng hóa, thay đổi khối lượng thương mại, hoặc giá cả hoặc cả hai. Các yêu cầu, quy tắc hoặc quy định bắt buộc mang tính pháp lý do chính phủ của quốc gia xuất khẩu, nhập khẩu hoặc quá cảnh đặt ra (ngược lại với các tiêu chuẩn riêng không mang tính pháp lý) Các định nghĩa khác nhau: “NTM với mục đích phân biệt đối xử” / “NTM có tác động tiêu cực tới thương mại quốc tế” → ITC sử dụng định nghĩa thứ nhất Các trở ngại về thủ tục Các trở ngại về thủ tục là các quy trình và thách thức thực tiễn cần phải tuân thủ theo một quy định cụ thể khi xuất nhập khẩu hàng hóa. Các trở ngại này có thể bao gồm những khó khăn về hành chính, những vấn đề về tính minh bạch, những thách thức về cơ sở hạ tầng và các vấn đề về an ninh mà doanh nghiệp phải đối mặt khi tuân thủ theo một quy định cụ thể. Các tiêu chuẩn chung/ tiêu chuẩn quốc tế Được phát triển bởi các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế, các tiêu chuẩn quốc tế thường có liên quan tới các NTM nhằm thích ứng các quy định quốc gia phù hợp với thực tiễn quốc tế (như giảm rào cản kỹ thuật trong thương mại). Ví dụ như Bộ tiêu chuẩn thực phẩm của Codex (Codex Alimentarius – tập hợp các tiêu chuẩn được công nhận trên phạm vi quốc tế, các quy tắc nghề nghiệp, hướng dẫn và khuyến cáo có liên quan đến sản xuất thực phẩm và an toàn thực phẩm) và các tiêu chuẩn ISO. Các tiêu chuẩn riêng (tự nguyện) Có thể ảnh hưởng tới cả xuất khẩu và nhập khẩu Các tiêu chuẩn được phát triển bởi các tổ chức phi chính phủ bao gồm các công ty tư nhân, các tổ chức ngành nghề, các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức khác. Việc tuân thủ theo các tiêu chuẩn này không mang tính pháp lý và cũng không phải là các quy định đa phương. Các tiêu chuẩn riêng rất đa dạng về đối tượng và phạm vi. 6 Phân loại NTM (theo UNCTAD) • Kết nối với các hiệp định của WTO CÂU HỎI: NTM nào dưới đây có thật? 1. Một quốc gia cấm nhập khẩu loại kẹo socola thông dụng hình quả trứng. Nhà nhập khẩu vi phạm lệnh cấm bị phạt $2500 cho một quả trứng socola. • Phù hợp với nguyên tắc phân loại của EU Helpdesk 2. Một quốc gia yêu cầu ván trượt nhập khẩu phải tuân thủ các tiêu chuẩn thiết kế sản phẩm nghiêm ngặt, do tuyết tại đây “khác biệt”. 3. Cam nhập khẩu được phép có màu xanh, nhưng chỉ được phép khi màu xanh chiếm không quá 1/5 diện tích bề mặt của quả. 4. Một quốc gia chỉ thông quan tôm hùm nhập khẩu nếu tôm còn sống. Quốc gia này bắt đầu kiểm tra tất cả tôm hùm và khiến cho tôm chết trong khi đợi kiểm tra. Tôm không được thông quan. Tại sao các nước áp dụng NTM? • NTM có thể được áp dụng do các nguyên nhân chính đáng, ví dụ như bảo vệ sức khỏe con người và động thực vật • Nhưng cũng có thể được sử dụng sai cách như một công cụ bảo hộ. Tại sao các nước sử dụng NTM? Nước nhập khẩu • • • • Sức khỏe và an toàn của người tiêu dùng Các yếu tố môi trường Bảo vệ nền công nghiệp còn non trẻ Đạt được các mục đích chính trị Tiếp cận thị trường: tổng quan Thuế quan Tại sao các nước sử dụng NTM? Nước xuất khẩu • • • Đảm bảo nguồn cung cần thiết cho thị trường nội địa Duy trì chất lượng Đảm bảo giá trị tốt nhất cho sản phẩm xuất khẩu của họ → NTM không nhất thiết là một rào cản thương mại Chúng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại Các quy định liên quan đến xuất khẩu Giấy phép, … Các quy định liên quan đến nhập khẩu Chứng nhận, các yêu cầu về kiểm dịch, … Tại sao chúng ta thảo luận về NTM rất nhiều? NTM được sử dụng ở khắp nơi và đang ngày càng trở nên quan trọng và phức tạp • Chính sách thương mại: các quy định của quốc gia được sử dụng như một công cụ chính sách thương mại • Nhận thức của người tiêu dùng: Chuyển từ tập trung vào bảo vệ sang phòng ngừa. (ví dụ nhu cầu thông tin về sản phẩm và sản xuất tăng lên) • Sự phức tạp: NTM thường rất đa dạng tùy thuộc từng sản phẩm và từng quốc gia và có thể thay đổi nhanh chóng; ví dụ yêu cầu của Hoa Kỳ khác với yêu cầu của EU • Tính minh bạch: việc tìm kiếm thông tin và cập nhật thông tin về các NTM có thể khó khăn; thông tin rải rác ở nhiều nguồn khác nhau và chỉ được cung cấp bằng ngôn ngữ địa phương… • Trở ngại trong thương mại và chi phí thương mại: NTM có thể hàm ý chi phí thương mại lớn, ví dụ do cơ sở hạ tầng kém và thủ tục không phù hợp ở nước xuất khẩu nên khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu phức tạp và tuân thủ theo các NTM • Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu trải nghiệm về các biện pháp phi thuế quan như thế nào? Customs Brokerage Services Các nhà hoạch định chính sách thường không hiểu rõ về việc cái gì khiến cho NTM quá tốn kém và làm thế nào để giảm chi phí này. Các nhà xuất khẩu sản phẩm nông sản báo cáo nhiều vấn đề hơn các công ty trong lĩnh vực công nghiệp Thách thức? Các biện pháp SPS & TBT đối với hàng nông sản, quy tắc xuất xứ đối với hàng công nghiệp Tỷ lệ các nhà xuất khẩu đối diện với các NTM, theo lĩnh vực Các yêu cầu kỹ thuật 22% Các quy định về đặc tính, chất lượng, quy trình sản xuất sản phẩm…. Đánh giá sự phù hợp 11% 23% Kiểm tra, giám định kỹ thuật, chứng nhận… để chứng minh tuân thủ theo các quy định kỹ thuật Kiểm tra và các hình thức tại cửa khẩu khác 48% 13% Thông quan và kiểm soát tại biên giới Thuế và phí 9% Phí dịch vụ, phụ phí hải quan… 4% Các biện pháp kiểm soát số lượng Hạn ngạch, giấy phép, lệnh cấm 5% 5% 5% 11% 4% Rules of origin and related certificate Criteria & related certificate to determine the country of origin of a product. Các biện pháp liên quan đến nhập khẩu khác Các biện pháp tài chính, chống cạnh tranh, phòng vệ thương mại… Hàng nông sản Nguồn: ITC (2015); Rào cản vô hình trong thương mại– Các doanh nghiệp trải nghiệm các biện pháp phi thuế quan như thế nào; www.intracen.org/publications/ntm 35% 5% Hàng công nghiệp Nguồn: ITC (2015), Rào cản vô hình trong thương mại– Các doanh nghiệp trải nghiệm các biện pháp phi thuế quan như thế nào; www.intracen.org/publications/ntm 15 Còn các nước xuất khẩu thì sao? Loại NTM gây nhiều cản trở do các nước xuất khẩu áp dụng http://www.rht.mu/images/site/inquiry.jpg Giám định xuất khẩu Thuế và phí xuất khẩu Khái niệm chính: các biện pháp SPS và TBT Cấm xuất khẩu Giấy phép xuất khẩu Chứng nhận xuất khẩu Nguồn: Khảo sát doanh nghiệp về NTM của ITC; www.ntmsurvey.org Kỹ thuật (SPS/ TBT) và các NTM phi kỹ thuật Ai dự thảo các quy định kỹ thuật và các biện pháp SPS? o Các yêu cầu kỹ thuật (Technical Regulations -TRs): • Liên quan tới các yêu cầu cụ thể đối với sản phẩm. • Đặc tính của sản phẩm, các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình sản xuất. • Chúng cũng bao gồm cả các biện pháp đánh giá sự phù hợp nhằm khẳng định sản phẩm đáp ứng đủ các yêu cầu theo các quy định pháp lý →bao gồm các biện pháp được áp dụng để bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khoẻ động thực vật (Các biện pháp vệ sinh dịch tễ – SPS) →cũng như các biện pháp kỹ thuật khác vì các lý do an ninh quốc gia, lý do an toàn cho người tiêu dùng (còn được gọi là “Các rào cản kỹ thuật trong thương mại – TBT”) Các quy định kỹ thuật - Bộ Thương mại - Bộ Y tế - Bộ Công nghiệp - Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm - Bộ Nông nghiệp - Bộ Y tế - Đơn vị bảo vệ người tiêu dùng - Đơn vị bảo vệ môi trường o Các yêu cầu phi kỹ thuật: • Không liên quan tới các yêu cầu cụ thể đối với sản phẩm mà là các yêu cầu về thương mại • Các yêu cầu về vận chuyển, thủ tục hải quan, quy tắc thương mại, chính sách thuế… • Tất cả các biện pháp NTM khác, mà không phải là các yêu cầu kỹ thuật Các biện pháp SPS - … - Các cơ quan bảo vệ thực vật - Các cơ sở vệ sinh dịch tễ - Bộ thuỷ sản và vật nuôi - … So sánh các quy định kỹ thuật (technical regulations) và các tiêu chuẩn (standards) Ví dụ về các sản phẩm tuân thủ theo TR • Máy móc và thiết bị có thể gây nguy hại đến đời sống con người, ví dụ ấm đun nước, các công cụ dùng điện, các thiết bị lao động bằng kim loại và gỗ Quy định kỹ thuật Tiêu chuẩn • Việc tuân thủ là BẮT BUỘC và là • Việc tuân thủ là TỰ NGUYỆN quy định pháp lý • Có thể được phát triển bởi nhiều • Trách nhiệm của chính phủ • Những mặt hàng tiêu dùng có thể gây nguy hiểm, ví dụ chất làm sạch và chất tẩy rửa tổng hợp, các thiết bị điện dân dụng, video và TV, xe mô tô • Nguyên vật liệu nguy hiểm và đầu vào nông nghiệp, ví dụ thuốc trừ sâu, phân bón và một số hoá chất cụ thể • Không nhất thiết phải có sự nhất trí cơ quan trong lĩnh vực công và tư • Được phát triển dựa trên sự nhất trí • Xoay xung quanh các đặc tính của sản phẩm và các quy định hành chính • Chỉ bao gồm các đặc tính của sản phẩm, hoặc các yêu cầu kỹ thuật • Hàng hoá không thể thâm nhập http://oregonsustainablebeekeepers.files.wordpress.com/2013/03/bad.jpg thị trường S T Quy định kỹ thuật Tiêu chuẩn Kiểm tra, hiệu chỉnh Giám định Chứng nhận Đóng gói Dán nhãn Các yêu cầu khác Nước A O M S Các yêu cầu về đặc tính của sản phẩm đối với quả cam Quy định kỹ thuật Tiêu chuẩn Kiểm tra, hiệu chỉnh Giám định Chứng nhận Đóng gói Dán nhãn Các yêu cầu khác U Nước B trường Ví dụ về một biện pháp TBT TBT trong thương mại quốc tế C • Hàng hoá có thể thâm nhập thị Cam có vỏ màu xanh nhạt được Size is determined by the maximum phép nhập khẩu, với điều kiện phần diameter of the equatorial section of the màu xanh không vượt quá một phần fruit. năm tổng diện tích bề Oranges: 53mặt mm của quả 25 Ví dụ: Yêu cầu dán nhãn của Canada đối với hộp sản phẩm thuỷ sản Những thách thức chính doanh nghiệp báo cáo về SPS / TBT ➢ Thiếu thông tin về tiêu chuẩn thị trường nước ngoài Nhãn mác của các sản phẩm thuỷ sản ➢ Chi phí chứng nhận cao xuất khẩu sang Canada phải có các ➢ Thủ tục giám định và chứng nhận phiền hà thông tin sau: ➢ Kiểm soát chồng chéo giữa các cơ quan chức trách ➢ Thiếu trang thiết bị kiểm tra A. Tên thương hiệu H. Tên chung B. Khẳng định hàm lượng dinh dưỡng I. Bảng chỉ số dinh dưỡng C. Hướng dẫn bảo quản J. Tuyên bố “Có chứa” D. Nước xuất xứ K. Liệt kê các nguyên liệu E. Khẳng định thành phần L. Mã số và địa chỉ của doanh nghiệp F. Khối lượng tịnh ➢ Thiếu sự công nhận tại thị trường xuất khẩu về các phòng thí nghiệm trong nước ➢ Các yêu cầu nghiêm ngặt (khó tuân thủ theo) G. Nhãn đã kiểm tra tại Canada Nguồn: Khảo sát doanh nghiệp về NTM của ITC tại 66 nước, www.ntmsurvey.org 26 Những thách thức chính doanh nghiệp báo cáo về SPS / TBT Thủ tục kiểm tra và chứng nhận không phù hợp ➢ Thủ tục mất thời gian ➢ Gia hạn thường xuyên ➢ Quá nhiều giấy tờ và cổng hành chính ➢ Không tiếp cận được hoặc thiếu cơ sở hạ tầng Quy trình kiểm tra mất từ 1 đến 2 tháng trong khi hạn sử dụng của sản phẩm chỉ có 1 năm. Một vấn đề khác là việc thực hiện kiểm tra rất tốn kém, gây khó khăn cho chúng tôi trong việc xuất khẩu. Vấn đề là gì? Đó là khối lượng giấy tờ cần phải nộp! Có quá nhiều tài liệu cần chuẩn bị cho hồ sơ. Hơn 20 loại tài liệu khác nhau để phục vụ cho quy trình đánh giá sự phù hợp. Nguồn: Khảo sât doanh nghiệp về NTM của ITC tại 66 nước, www.ntmsurvey.org Các quy định kỹ thuật và các quy tắc theo Hiệp định TBT của WTO • Các quy định kỹ thuật không nên tạo ra những trở ngại không cần thiết trong thương mại, do đó, nên − Không nên hạn chế thương mại hơn mức cần thiết − Có mục đích hợp lý − Xét đến những rủi ro về việc có thể sẽ không đáp ứng được hoàn toàn − Dựa trên cơ sở các thông tin kỹ thuật và khoa học • Sản phẩm nước ngoài và sản phẩm trong nước cần được đối xử bình đẳng • Dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế (trừ khi nếu không phù hợp/ không hiệu quả trong việc đáp ứng các nhu cầu hợp lý)