Kinh tế chính trị UEH - Slide chương 03 Kinh tế chính trị

GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Nội dung chương 3. I Lý luận của C.Mác về giá trị thặng dư II Tích lũy tư bản III Các hình thức biểu hiện giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường Mục tiêu chương 3. I SV hiểu được nguồn gốc và bản chất của giá trị thặng dư II SV nắm được bản chất và hệ quả của tích lũy tư bản III SV nắm được sự biểu hiện giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường I. Lý luận của Các Mác về giá trị thặng dư 1 Nguồn gốc của giá trị thặng dư Các Mác đã luận giải khoa học về điều kiện hình thành, qui luật vận động và xu hướng phát triển của chủ nghĩa tư bản. Trong đó làm rõ nguồn gốc và bản chất của giá trị thặng dư 3 1.1 Nguồn gốc và bản chất giá trị thặng dư a) Công thức chung của tư bản T - H – T’ trong đó T’ = T + t Nguồn gốc của t ? Mâu thuẫn công thức chung 4 b) Hàng hóa sức lao động SLĐ là toàn bộ năng lực thể chất và tinh thần đang tồn tại trong cơ thể sống con người. Điều kiện để SLĐ trở thành hàng hóa: -Người lao động được tự do (thân thể) -Người lao động không có đủ TLSX để kết hợp với SLĐ của 5 mình. Hai thuộc tính của hàng hóa sức lao động Giá trị sử dụng Tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân Giá trị -Tư liệu sinh hoạt cho cá nhân -Tư liệu sinh hoạt cho con cái -Phí tổn đào tạo SLĐ là hàng hóa đặc biệt, là hàng hóa mang yếu tố tinh thần và lịch sử 6 c) Sự sản xuất giá trị thặng dư @ Ví dụ về sản xuất sợi (dệt vải) Chi phí sản xuất (T) +Bông: Giá trị sản phẩm tạo ra (T’) 100 USD +Nguyên liệu bông: 100USD +Hao mòn máy móc: 6USD +Hao mòn máy móc: 6USD +SLĐ trong 8h: 15USD +Giá trị mới do SLĐ tạo ra trong 8h: 30USD Tổng cộng: 121USD Tổng cộng: 136USD 7 @ Những kết luận rút ra từ sự sản xuất giá trị thặng dư T’ (136) - T(121) = t(15): gọi là giá trị thặng dư (ký hiệu là m) giá trị thặng dư là bộ phận giá trị mới dôi ra ngoài giá trị sức lao động do người bán sức lao động (làm thuê) tạo ra và thuộc về nhà tư bản (người mua hàng hóa sức lao động). Thời gian lao động tất yếu, thời gian lao động thặng dư Tư bản bất biến (c) và tư bản khả biến (v). 8