Chương 3. Tổng cầu và chính sách tài khóa - Kinh tế vĩ mô FTU

CHƯƠNG III. TỔNG CẦU VÀ CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ThS Nguyễn Huy Khánh Bộ môn Kinh tế vĩ mô, Khoa Kinh tế quốc tế Email: khanhnh@ftu.edu.vn 1 NỘI DUNG CHÍNH 1. Mô hình giao điểm Keynes 2. Mô hình xác định sản lượng cho nền kinh tế 3. Chính sách tài khóa 2 John Maynard Keynes, 1883-1946 ▪ Lý thuyết chung về việc làm, lãi suất và tiền tệ, 1936 ▪ Cho rằng các cuộc suy thoái kinh tế đều xuất phát từ sự suy giảm tổng cầu. Vì vậy các nhà xây dựng chính sách nên tác động phía tổng cầu. 3 1. MÔ HÌNH GIAO ĐIỂM KEYNES a. Giới thiệu mô hình giao điểm Keynes b. Đồng nhất thức thu nhập – sản lượng c. Sản lượng cân bằng 4 a. Giới thiệu mô hình giao điểm Keynes ▪ Nền kinh tế trong ngắn hạn: ▪ Còn nhiều nguồn lực chưa được sử dụng hết ▪ Giá cả, tiền lương là cứng nhắc. P ▪ Không xét ảnh hưởng của thị trường tiền tệ tới thị trường hàng hóa. Đường tổng cung AS nằm ngang, đường AD quyết định sản lượng của nền kinh tế. Điều gì quyết định lượng tổng cầu tại mỗi mức giá ? P0 AD0 ▪ Công cụ để xác định mức sản lượng cân bằng khi chỉ tính đến ràng buộc về phía cầu (nền kinh tế còn nhiều nguồn lực chưa được sử dụng) là đường Tổng chi tiêu dự kiến (Aggregate Planned Expenditure – APE). E1 E0 Y0 AS0 AD1 Y1 Y 5 a. Giới thiệu mô hình giao điểm Keynes ▪ Đường tổng chi tiêu dự kiến APE: Tập hợp các kết hợp trên thực tế giữa lượng tổng chi tiêu tại mỗi mức sản lương hay thu nhập quốc dân. ▪ Đường APE có 3 đặc điểm: Tổng chi tiêu dự kiến, APE + Dốc lên (hệ số góc lớn hơn 0): mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa tổng thu nhập và tổng chi tiêu; Đường 450 Đường APE + Hệ số góc nhỏ hơn 1: Thu nhập tăng 1 đồng thì tổng chi tiêu tăng, nhưng ít hơn 1 đồng; + Hệ số chặn lớn hơn 0: Khi thu nhập bằng 0 thì nền kinh tế dự kiến vẫn chi tiêu (chi tiêu cho những khoản thiết yếu). Mức chi tiêu lúc này gọi là chi tiêu tự định của nền kinh tế, có 2 đặc điểm: ▪ Là mức chi tiêu thấp nhất của nền kinh tế; ▪ Là mức chi tiêu không phụ thuộc vào thu nhập 450 Thu nhập/Sản lượng ,Y ▪ Đường 𝟒𝟓°: Tập hợp các kết hợp thu nhập – chi tiêu sao cho tổng thu nhập = tổng chi tiêu; 6 b. Đồng nhất thu nhập – sản lượng ▪ Đối với toàn bộ nền kinh tế, tổng thu nhập bằng tổng sản lượng, ký hiệu Y. GDP ≡ Thu nhập quốc dân ≡ Y ▪ Đường tổng chi tiêu phản ánh tổng Tổng chi tiêu dự kiến, APE Đường APE chi tiêu tại mỗi mức thu nhập quốc dân. ▪ Đường tổng chi tiêu phản ánh mức chi tiêu tại mỗi mức sản lượng quốc dân. Thu nhập/Sản lượng ,Y 7 c. Sản lượng cân bằng ▪ Cân bằng mô hình: Giao điểm E0 giữa đường 450 và đường tổng chi tiêu dự kiến APE xác định mức sản lượng/thu nhập cân bằng Y0: o Nền kinh tế có Y1>Y0 thì tổng chi tiêu nhỏ hơn tổng thu nhập • Lượng hàng tồn kho tăng (UI – tồn kho ngoài kế hoạch > 0) • Sản lượng giảm đến Y0 o Nếu nền kinh tế có Y2<Y0 thì tổng thu nhập nhỏ hơn tổng chi tiêu • Lượng hàng tồn kho giảm • Sản lượng tăng đến Y0 ▪ Tại trạng thái cân bằng: o Tổng chi tiêu dự kiến (APE) = Tổng sản lượng (GDP); o UI = 0; o Tổng chi tiêu dự kiến = Tổng chi tiêu thực tế. APE Đường 450 Đường APE UI > 0 E0 UI < 0 450 Y2 Y0 Y1 Thu nhập/Sản lượng Y 8