PHÂN TÍCH MẪU ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC THỰC TẾ 

[Series Newbie NCKH P43]

Đối với những bạn mới bắt đầu làm nghiên cứu, việc chỉ đọc lý thuyết về cấu trúc đôi khi chưa đủ để hình dung cách viết. Cách tốt nhất để học là phân tích một mẫu đề cương nghiên cứu khoa học (research proposal) thực tế đã được hội đồng đánh giá cao.

Bài viết này sẽ đưa ra ví dụ tiêu biểu để giúp bạn hiểu rõ cách triển khai từng phần trong đề cương.

1. Tóm tắt (Abstract)

Phần tóm tắt của một đề cương xuất sắc cần khái quát được toàn bộ dự án trong một đoạn văn ngắn gọn. Dựa trên phân tích bài mẫu, phần tóm tắt cần nêu rõ:

• Mục tiêu của nghiên cứu.
• Lý thuyết nền tảng sẽ được sử dụng trong luận văn.
• Phương pháp luận và các giai đoạn nghiên cứu cụ thể.
• Tuyên bố về những "khoảng trống" (gaps) trong hệ thống kiến thức hiện tại.
• Đóng góp dự kiến của nghiên cứu.

2. Giới thiệu và Đặt vấn đề (Introduction)

Mở đầu bài mẫu, tác giả không đi thẳng vào vấn đề cốt lõi mà sử dụng phương pháp phễu (từ rộng đến hẹp):

• Giới thiệu vấn đề bằng các số liệu thống kê đã được công bố liên quan đến chủ đề.
• Chuyển hướng tập trung vào bối cảnh cụ thể của quốc gia hoặc khu vực nghiên cứu.
• Nêu chi tiết bài toán cần giải quyết và lý do tại sao việc giải quyết vấn đề này lại quan trọng đối với thực tiễn.
• Liệt kê các câu hỏi nghiên cứu (Research questions) có thể đo lường và trả lời được.
• Chỉ ra những đóng góp về mặt lý thuyết và thực tiễn mà luận văn dự kiến mang lại.

3. Tổng quan tài liệu (Literature Review)

Đây là phần thể hiện sự am hiểu của người viết về lĩnh vực nghiên cứu. Trong bài mẫu, tác giả đã cấu trúc phần này rất khoa học:

• Phác thảo rõ ràng phạm vi tìm kiếm tài liệu (ví dụ: xác định rõ giai đoạn thời gian của các tài liệu được đánh giá).
• Định nghĩa các thuật ngữ chính sẽ sử dụng xuyên suốt luận văn.
• Trình bày tổng quan các chủ đề (themes) chính trong các tài liệu đã đọc.
• Thảo luận về những quan điểm tranh luận hoặc trái chiều trong lĩnh vực đó.
• Từ việc đánh giá, tác giả chỉ ra các lỗ hổng kiến thức (knowledge gaps) mà các nghiên cứu trước chưa giải quyết được.

4. Cơ sở lý thuyết và Phương pháp nghiên cứu

• Cơ sở lý thuyết: Bài mẫu thảo luận về khung lý thuyết được lựa chọn và đưa ra lập luận chứng minh tại sao lý thuyết đó phù hợp để giải quyết vấn đề.
• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả trình bày chi tiết về phương pháp nghiên cứu (ví dụ: phương pháp hỗn hợp - mixed methods) và giải thích cụ thể cách thức tiến hành từng giai đoạn thu thập dữ liệu.

Chúc các bạn có được 1 bài nghiên cứu thật tốt nhaaa.